Vòng một có thể thay đổi do nội tiết, chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ hoặc cho con bú. Tuy nhiên, một số dấu hiệu như xuất hiện khối bất thường, tiết dịch núm vú, thay đổi da hoặc núm vú cần được kiểm tra.
Vòng một không phải lúc nào cũng giữ nguyên về kích thước, hình dáng hay cảm giác. Ở phụ nữ, mô tuyến vú chịu ảnh hưởng khá rõ bởi nội tiết tố và có thể thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ, sau sinh, thời kỳ cho con bú hoặc giai đoạn tiền mãn kinh. Vì vậy, cảm giác căng tức ngực, ngực lớn hơn hoặc nhạy cảm hơn trong một số thời điểm có thể là thay đổi sinh lý bình thường. nhs.uk
Tuy nhiên, không phải mọi thay đổi ở vòng một đều nên bỏ qua. Một khối mới xuất hiện, núm vú tiết dịch bất thường, da vùng ngực bị lõm hoặc thay đổi hình dạng của núm vú có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Phần lớn các thay đổi ở tuyến vú là lành tính, nhưng một số trường hợp cần được bác sĩ đánh giá để xác định chính xác nguyên nhân. Hướng Dẫn Ung Thư
Vậy những thay đổi ở vòng một nào cần được kiểm tra? Và đâu là biểu hiện có thể gặp trong thai kỳ mà mẹ bầu không cần quá lo lắng?
Mô tuyến vú bao gồm tuyến tiết sữa, các ống tuyến, mô mỡ và mô liên kết. Những thành phần này chịu tác động của hormone sinh dục nên vòng một có thể thay đổi theo từng giai đoạn của cuộc đời.
Trước kỳ kinh, nhiều phụ nữ cảm thấy ngực căng, nặng hoặc đau nhẹ. Khi mang thai, sự thay đổi hormone kích thích tuyến vú phát triển để chuẩn bị cho quá trình tiết sữa. Ngực có thể lớn hơn, nhạy cảm hơn, quầng vú sẫm màu hơn và các mạch máu dưới da có thể trở nên rõ hơn.
Trong thời kỳ cho con bú, ngực tiếp tục thay đổi tùy theo lượng sữa và tình trạng dẫn lưu của tuyến sữa. Sau khi cai sữa, kích thước và cảm giác của vòng một cũng có thể thay đổi trở lại.
Do đó, điều quan trọng không phải là vòng một phải luôn giống nhau mà là phụ nữ cần nhận biết đâu là thay đổi mới, bất thường hoặc kéo dài không giống với đặc điểm thường thấy của bản thân. nhs.uk
Một trong những thay đổi cần chú ý là xuất hiện một khối mới ở vú hoặc vùng nách. Khối có thể được phát hiện tình cờ khi tắm, thay quần áo hoặc khi tự kiểm tra vùng ngực.
Không phải cứ có khối ở vú là ung thư. Trên thực tế, nhiều khối u vú là lành tính và có thể liên quan đến nang tuyến vú, u xơ tuyến vú hoặc những thay đổi lành tính khác. Tuy nhiên, chỉ dựa vào cảm giác khi sờ không thể xác định chính xác bản chất của khối. Hướng Dẫn Ung Thư
Vì vậy, nếu nhận thấy một khối mới xuất hiện, đặc biệt là khối không biến mất hoặc có sự thay đổi theo thời gian, phụ nữ nên đi khám để bác sĩ đánh giá. Tùy tuổi, triệu chứng và đặc điểm khối, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm vú, chụp nhũ ảnh hoặc các phương pháp kiểm tra khác.
Tiết dịch núm vú có nhiều nguyên nhân. Trong thai kỳ hoặc thời gian cho con bú, việc núm vú tiết sữa hoặc dịch liên quan đến hoạt động của tuyến vú có thể xảy ra và không nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý.
Tuy nhiên, nếu núm vú tự tiết dịch mà không liên quan đến việc mang thai hoặc cho con bú, đặc biệt khi dịch có máu hoặc xuất hiện kéo dài, người phụ nữ nên được kiểm tra. Dịch núm vú có thể liên quan đến các tình trạng lành tính như tắc hoặc giãn ống tuyến, u nhú trong ống tuyến, viêm tuyến vú; nhưng trong một số trường hợp cũng có thể là biểu hiện cần loại trừ bệnh lý tuyến vú. nhs.uk
Điều đáng chú ý là không nên cố bóp hoặc nặn núm vú nhiều lần để kiểm tra dịch. Việc này có thể làm vùng núm vú bị kích thích và khiến tình trạng tiết dịch kéo dài hơn.
Một thay đổi khác cần quan sát là núm vú mới bị tụt vào trong, thay đổi hướng hoặc hình dạng so với trước đây.
Một số phụ nữ vốn có núm vú tụt hoặc hơi lõm từ trước và đây có thể là đặc điểm bình thường. Điều cần lưu ý là sự thay đổi mới xuất hiện, đặc biệt nếu chỉ xảy ra ở một bên hoặc đi kèm khối ở vú, tiết dịch, đau hoặc thay đổi da.
Trong trường hợp này, việc thăm khám giúp bác sĩ phân biệt thay đổi sinh lý với các vấn đề tại mô tuyến vú. nhs.uk
Bề mặt da vùng vú cũng là một dấu hiệu phụ nữ nên chú ý. Nếu da xuất hiện vùng lõm bất thường, dày lên, phù nề hoặc có hình dạng giống vỏ cam, đặc biệt khi trước đó không có biểu hiện này, nên đi kiểm tra.
Tương tự, tình trạng đỏ, nóng, sưng có thể gặp trong viêm tuyến vú, đặc biệt ở phụ nữ đang cho con bú. Tuy nhiên, nếu các biểu hiện kéo dài, nặng lên hoặc đi kèm khối bất thường, bác sĩ cần đánh giá để xác định nguyên nhân. nhs.uk
Hai bên ngực của phụ nữ vốn có thể không hoàn toàn cân xứng. Kích thước, hình dạng hoặc vị trí núm vú có thể khác nhau một chút và điều này không nhất thiết bất thường.
Tuy nhiên, nếu một bên vú đột nhiên thay đổi kích thước, hình dạng, xuất hiện vùng sưng hoặc cảm giác khác biệt rõ rệt so với trước, đây là lý do nên đi khám.
Điều quan trọng là không nên tự kết luận nguyên nhân chỉ dựa vào việc hai bên ngực không cân xứng. Bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử, khám thực thể và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh nếu cần.
Đau ngực là một triệu chứng khá phổ biến ở phụ nữ và không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng. Đau có thể xuất hiện theo chu kỳ kinh nguyệt, trong thai kỳ hoặc do những thay đổi nội tiết khác. nhs.uk
Ở mẹ bầu, cảm giác căng tức hoặc nhạy cảm ở vòng một thường có thể xuất hiện do sự thay đổi hormone và quá trình chuẩn bị của tuyến vú cho việc tiết sữa.
Tuy nhiên, nếu đau kéo dài, ngày càng tăng, chỉ tập trung ở một vị trí hoặc đi kèm khối u, thay đổi da, núm vú hoặc tiết dịch bất thường, phụ nữ nên được bác sĩ kiểm tra thay vì tự theo dõi trong thời gian dài.
Trong thai kỳ, vòng một thường có nhiều thay đổi. Ngực có thể tăng kích thước, cảm giác căng hoặc đau nhẹ, núm vú nhạy cảm hơn và quầng vú có thể sẫm màu.
Những thay đổi này có liên quan đến hormone thai kỳ và quá trình chuẩn bị tuyến vú cho việc sản xuất sữa. Vì vậy, mẹ bầu không nên quá lo lắng nếu nhận thấy vòng một khác trước khi mang thai.
Tuy nhiên, việc mang thai không có nghĩa là mọi khối u hoặc thay đổi ở vú đều có thể được mặc định là do hormone. Nếu mẹ bầu phát hiện một khối mới, tiết dịch bất thường, thay đổi da hoặc núm vú, vẫn nên thông báo với bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ chuyên khoa vú để được đánh giá phù hợp.
Đây cũng là lý do trong quá trình khám thai Gò Vấp, mẹ bầu nên chủ động trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy những thay đổi bất thường ở cơ thể thay vì tự theo dõi quá lâu.
Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả phụ nữ. Bác sĩ trước hết sẽ hỏi về thời điểm xuất hiện triệu chứng, vị trí, mức độ thay đổi, tiền sử gia đình và các yếu tố liên quan, sau đó khám vùng vú và hạch vùng nách.
Nếu cần kiểm tra hình ảnh, siêu âm vú thường được sử dụng để đánh giá khối hoặc vùng mô bất thường. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp nhũ ảnh hoặc phương pháp khác tùy tuổi và tình trạng cụ thể. Nếu hình ảnh hoặc khám lâm sàng cho thấy vùng tổn thương đáng ngờ, sinh thiết có thể được thực hiện để xác định chính xác bản chất mô. nhs.uk
Điều này cũng cho thấy siêu âm 5D ở Gò Vấp dành cho thai nhi không phải là phương pháp thay thế cho siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh chuyên biệt của tuyến vú. Mỗi loại siêu âm có mục đích đánh giá khác nhau và mẹ bầu nên thực hiện đúng chỉ định của bác sĩ.
Nếu nhận thấy một thay đổi mới ở vòng một và không chắc đó có phải đặc điểm bình thường của mình hay không, việc đi khám là lựa chọn an toàn hơn so với tự chẩn đoán.
Đặc biệt, phụ nữ nên chú ý khi xuất hiện khối mới ở vú hoặc nách, núm vú tiết dịch bất thường, nhất là dịch có máu, núm vú mới tụt vào trong, da vú bị lõm hoặc dày bất thường, một bên vú thay đổi hình dạng rõ rệt, hoặc vùng vú đỏ, nóng, sưng kèm sốt. Những dấu hiệu này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những tình trạng lành tính, nhưng cần được bác sĩ đánh giá để không bỏ sót bệnh lý cần điều trị. nhs.uk
Điều quan trọng là không nên quá hoang mang khi phát hiện bất thường ở vòng một. Phần lớn các thay đổi ở tuyến vú không phải ung thư, nhưng việc kiểm tra giúp xác định nguyên nhân rõ ràng và có hướng xử trí phù hợp. Hướng Dẫn Ung Thư
Phụ nữ không cần kiểm tra vòng một một cách quá máy móc. Điều hữu ích hơn là hình thành thói quen quan sát và nhận biết đặc điểm bình thường của cơ thể mình. Khi đã quen với hình dạng, cảm giác và những thay đổi thường gặp theo chu kỳ hoặc thai kỳ, bạn sẽ dễ nhận ra một dấu hiệu mới xuất hiện.
Tuy nhiên, việc tự quan sát không thay thế cho thăm khám hoặc các chương trình tầm soát phù hợp với độ tuổi và nguy cơ cá nhân. Khi xuất hiện triệu chứng mới, đặc biệt là khối u hoặc thay đổi ở núm vú và da, phụ nữ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá. nhs.uk
Tại Phụ sản Tina, mẹ có thể trao đổi với bác sĩ khi phát hiện những thay đổi bất thường trong thai kỳ hoặc cần được tư vấn về sức khỏe phụ khoa. Với những trường hợp cần đánh giá chuyên sâu về tuyến vú, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp thay vì chỉ dựa vào cảm giác hoặc hình ảnh bên ngoài.
Những thay đổi ở vòng một nào cần được kiểm tra? Câu trả lời không chỉ nằm ở việc có đau hay không. Một khối mới xuất hiện, tiết dịch núm vú bất thường, núm vú thay đổi hình dạng, da vùng vú bị lõm hoặc dày lên, một bên vú thay đổi rõ rệt hay tình trạng đỏ nóng sưng kéo dài đều là những biểu hiện nên được đánh giá.
Đặc biệt với mẹ bầu, nhiều thay đổi ở vòng một là kết quả tự nhiên của hormone thai kỳ. Nhưng nếu xuất hiện một dấu hiệu mới và khác biệt rõ so với bình thường, mẹ không nên tự phỏng đoán nguyên nhân. Khám thai Gò Vấp đúng lịch và chủ động trao đổi với bác sĩ khi có bất thường sẽ giúp mẹ hiểu rõ hơn về những thay đổi của cơ thể trong suốt thai kỳ.
Nguồn tham khảo: NHS, American Cancer Society.
