AMH là xét nghiệm thường được sử dụng để đánh giá dự trữ buồng trứng. Vậy chỉ số AMH phản ánh điều gì và có thể dự đoán khả năng mang thai không?
Khi tìm hiểu về sức khỏe sinh sản, nhiều phụ nữ từng nghe đến xét nghiệm AMH và thường được giải thích đơn giản rằng đây là xét nghiệm “đo dự trữ buồng trứng” hay “kiểm tra số lượng trứng”. Cách hiểu này phần nào đúng, nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó rất dễ khiến chị em hiểu sai ý nghĩa của kết quả.
Có người lo lắng khi AMH thấp và cho rằng mình khó có con, trong khi người có AMH cao lại nghĩ rằng khả năng sinh sản chắc chắn đang rất tốt. Thực tế, chỉ số AMH không thể được sử dụng đơn độc để kết luận một người có dễ mang thai hay không.
Vậy AMH là gì? Xét nghiệm AMH cho biết điều gì? Vì sao xét nghiệm này thường xuất hiện trong quá trình đánh giá hiếm muộn hoặc chuẩn bị điều trị hỗ trợ sinh sản? Hãy cùng tìm hiểu dưới góc nhìn Sản khoa.
AMH là viết tắt của Anti-Müllerian Hormone, một loại hormone được sản xuất chủ yếu bởi các tế bào hạt của những nang noãn đang phát triển ở buồng trứng.
Trong quá trình phát triển nang noãn, những nang nhỏ ở giai đoạn sớm có thể sản xuất AMH. Vì vậy, nồng độ AMH trong máu có mối liên quan với số lượng nang noãn còn lại và được sử dụng như một dấu ấn đánh giá dự trữ buồng trứng. Nồng độ AMH thường có xu hướng giảm dần theo tuổi khi số lượng nang noãn giảm. ACOG
Nói một cách dễ hiểu, nếu buồng trứng được hình dung như một “kho” chứa các nang noãn, AMH có thể cung cấp cho bác sĩ một phần thông tin về quy mô của nguồn dự trữ này.
Tuy nhiên, AMH không thể cho biết chính xác một người còn bao nhiêu trứng. Đây là một chỉ dấu sinh học được sử dụng để ước tính dự trữ buồng trứng chứ không phải phép đếm trực tiếp số lượng noãn.
Đây là ý nghĩa quan trọng nhất của xét nghiệm.
Dự trữ buồng trứng nói đến số lượng noãn còn lại trong buồng trứng. Khi tuổi tăng, dự trữ này có xu hướng giảm. AMH là một trong những chỉ dấu được sử dụng phổ biến để đánh giá vấn đề này, cùng với một số phương pháp khác như đếm nang noãn thứ cấp trên siêu âm, hay còn gọi là AFC. ASRM
AMH có một ưu điểm là tương đối ổn định trong chu kỳ kinh nguyệt hơn một số hormone khác. Vì vậy, xét nghiệm có thể được thực hiện mà không nhất thiết phải phụ thuộc chặt chẽ vào một ngày cụ thể của chu kỳ. Tuy nhiên, kết quả vẫn cần được đọc trong bối cảnh tuổi, tình trạng sức khỏe, thuốc đang sử dụng và phương pháp xét nghiệm của từng cơ sở. ACOG
Điều này rất quan trọng vì không nên lấy một con số AMH rồi tự kết luận về khả năng sinh sản của bản thân.
Một trong những giá trị thực tế của AMH là giúp bác sĩ dự đoán buồng trứng có thể đáp ứng như thế nào với thuốc kích thích buồng trứng trong các chu kỳ hỗ trợ sinh sản, chẳng hạn IVF.
Nồng độ AMH thấp có thể gợi ý nguy cơ đáp ứng kém với kích thích buồng trứng, trong khi AMH cao có thể liên quan đến khả năng đáp ứng mạnh hơn. Thông tin này giúp bác sĩ xây dựng chiến lược điều trị phù hợp và hạn chế những nguy cơ không mong muốn trong quá trình kích thích buồng trứng. ASRM và ESHRE đều ghi nhận AMH và AFC có giá trị tốt trong dự đoán đáp ứng buồng trứng đối với kích thích trong điều trị hỗ trợ sinh sản. ASRM
Tuy nhiên, AMH không thể dự đoán chính xác một chu kỳ IVF chắc chắn có thai hay không.
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất.
AMH thấp cho thấy dự trữ buồng trứng có thể thấp hơn so với mức thường gặp, nhưng không đồng nghĩa với vô sinh.
Khả năng mang thai tự nhiên phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Tuổi của người phụ nữ có vai trò đặc biệt quan trọng vì tuổi không chỉ liên quan đến số lượng mà còn liên quan đến chất lượng noãn. Ngoài ra còn có tình trạng rụng trứng, vòi trứng, tử cung, tinh trùng của người chồng và nhiều yếu tố khác.
ASRM nhấn mạnh rằng các xét nghiệm dự trữ buồng trứng, trong đó có AMH, có khả năng dự đoán số lượng noãn thu được sau kích thích buồng trứng nhưng là những yếu tố dự đoán kém nếu dùng độc lập để đánh giá khả năng sinh sản. ASRM
Vì vậy, một phụ nữ có AMH thấp vẫn có thể mang thai tự nhiên. Ngược lại, một người có AMH trong khoảng được xem là thuận lợi vẫn có thể gặp khó khăn khi mang thai do những nguyên nhân khác.
Không.
AMH cao thường phản ánh số lượng nang noãn có thể nhiều hơn, nhưng không thể dùng riêng chỉ số này để kết luận chất lượng trứng tốt hay khả năng có thai cao.
Trong một số trường hợp, AMH cao có thể gặp ở phụ nữ có nhiều nang noãn, chẳng hạn người mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, AMH không được sử dụng đơn độc để chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang. ACOG cũng lưu ý rằng AMH hiện không phải là một tiêu chí chẩn đoán được chấp nhận độc lập cho PCOS. ACOG
Do đó, khi nhận được kết quả AMH cao, chị em cũng không nên hiểu rằng mình chắc chắn có khả năng mang thai tốt hoặc có thể trì hoãn việc sinh con mà không cần quan tâm đến tuổi.
Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi giải thích kết quả xét nghiệm.
AMH chủ yếu phản ánh số lượng nang noãn, không trực tiếp đánh giá chất lượng của noãn.
Chất lượng noãn có mối liên hệ chặt chẽ với tuổi và quá trình lão hóa sinh sản. Khi tuổi tăng, chất lượng noãn có xu hướng giảm và nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể của phôi cũng tăng.
Vì vậy, không thể nói một người có AMH cao thì trứng chắc chắn khỏe, hay AMH thấp thì chất lượng trứng chắc chắn kém.
ASRM cũng phân biệt rõ dự trữ buồng trứng với chất lượng noãn. Các xét nghiệm dự trữ buồng trứng có giá trị tốt hơn trong việc dự đoán số lượng noãn thu được sau kích thích, trong khi khả năng dự đoán chất lượng noãn, tỷ lệ có thai hoặc sinh sống độc lập từ AMH còn hạn chế. ASRM
Không nên sử dụng AMH như một xét nghiệm dự đoán khả năng mang thai tự nhiên ở người chưa được chẩn đoán hiếm muộn.
Đây là lý do chị em không nên xem AMH như một “đồng hồ sinh sản” có thể cho biết mình còn bao nhiêu năm để sinh con.
ACOG cho biết một lần xét nghiệm AMH đơn độc ở phụ nữ chưa được xác định vô sinh không cho thấy giá trị đáng tin cậy trong việc dự đoán thời gian cần để có thai. Các nghiên cứu được ASRM tổng hợp cũng cho thấy những dấu ấn dự trữ buồng trứng không dự đoán tốt khả năng thụ thai tự nhiên độc lập với tuổi. ACOG
Điều này có nghĩa là nếu một phụ nữ 30 tuổi có AMH thấp, bác sĩ không thể chỉ dựa vào kết quả đó để khẳng định chị sẽ khó có thai. Tương tự, nếu một phụ nữ 38 tuổi có AMH tương đối tốt, kết quả này cũng không thể đảm bảo khả năng sinh sản vẫn tương đương với một phụ nữ trẻ hơn.
Xét nghiệm AMH thường có giá trị khi được đặt trong một quá trình đánh giá sức khỏe sinh sản toàn diện.
Ở phụ nữ đang gặp khó khăn trong việc mang thai, AMH có thể được sử dụng cùng với bệnh sử, tuổi, chu kỳ kinh, siêu âm buồng trứng và các xét nghiệm cần thiết khác để đánh giá dự trữ buồng trứng.
Trong quá trình chuẩn bị IVF hoặc một số phương pháp hỗ trợ sinh sản, AMH có thể giúp bác sĩ ước tính khả năng đáp ứng với thuốc kích thích buồng trứng và từ đó xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. ASRM
Trong trường hợp phụ nữ từng điều trị có khả năng ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng, chẳng hạn một số phương pháp điều trị ung thư, bác sĩ cũng có thể cân nhắc đánh giá dự trữ buồng trứng trong bối cảnh phù hợp.
Ngược lại, không phải phụ nữ khỏe mạnh nào cũng cần xét nghiệm AMH chỉ để “kiểm tra khả năng sinh sản”. ACOG không khuyến nghị sử dụng AMH thường quy để tư vấn khả năng sinh sản tương lai ở phụ nữ không bị vô sinh. ACOG
Đây là câu hỏi rất nhiều chị em quan tâm, nhưng không nên chỉ nhìn vào một con số để tự đánh giá.
Giá trị AMH có thể được báo cáo theo những đơn vị khác nhau và các bộ xét nghiệm khác nhau có thể sử dụng phương pháp, khoảng tham chiếu không hoàn toàn giống nhau. ACOG lưu ý rằng hiện vẫn có sự khác biệt giữa các phương pháp xét nghiệm và chưa có một tiêu chuẩn xét nghiệm AMH quốc tế thống nhất hoàn toàn. ACOG
Vì vậy, việc đọc kết quả cần dựa trên đơn vị xét nghiệm, khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm, tuổi và tình trạng lâm sàng của từng người.
Một con số “thấp” không nên được đồng nghĩa với vô sinh. Một con số “cao” cũng không nên được xem là bằng chứng cho khả năng sinh sản tốt.
Bác sĩ có thể kết hợp AMH với AFC trên siêu âm, tuổi, tiền sử sinh sản và những xét nghiệm khác để có cái nhìn đầy đủ hơn về dự trữ buồng trứng. ASRM
AMH là xét nghiệm máu và thường không yêu cầu phải nhịn ăn theo cách của một số xét nghiệm chuyển hóa. Tuy nhiên, yêu cầu cụ thể có thể khác nhau tùy gói xét nghiệm hoặc cơ sở thực hiện.
Đặc biệt, nếu chị em thực hiện AMH cùng nhiều xét nghiệm khác trong một lần khám, bác sĩ hoặc nhân viên y tế có thể hướng dẫn chuẩn bị khác nhau tùy danh sách xét nghiệm.
Ngoài ra, một số thuốc nội tiết có thể ảnh hưởng đến nồng độ AMH. ASRM lưu ý rằng AMH có thể thấp hơn ở phụ nữ đang sử dụng thuốc tránh thai nội tiết và kết quả cần được diễn giải thận trọng trong trường hợp này. ASRM
Vì vậy, trước khi xét nghiệm, chị em nên thông báo cho bác sĩ về thuốc và phương pháp tránh thai nội tiết đang sử dụng nếu có.
Nếu kết quả AMH thấp, điều đầu tiên không phải là hoang mang mà là trao đổi với bác sĩ để xác định kết quả có thực sự phù hợp với tình trạng của mình hay không.
Bác sĩ có thể xem xét tuổi, chu kỳ kinh, tiền sử mang thai, tiền sử phẫu thuật buồng trứng, các bệnh lý liên quan và kết quả siêu âm AFC. Nếu đang mong con, việc đánh giá cũng cần xem xét cả người chồng vì khả năng sinh sản của một cặp đôi không chỉ phụ thuộc vào người phụ nữ.
Trong trường hợp đang điều trị hiếm muộn hoặc chuẩn bị IVF, AMH thấp có thể giúp bác sĩ dự kiến khả năng đáp ứng buồng trứng và điều chỉnh chiến lược kích thích phù hợp. Quan trọng là AMH thấp không nên được sử dụng như lý do duy nhất để từ chối điều trị hỗ trợ sinh sản. ASRM
Hiểu đúng về AMH sẽ giúp chị em tránh hai thái cực: quá lo lắng khi AMH thấp hoặc chủ quan khi AMH cao.
Có thể hình dung AMH giống như một mảnh ghép trong bức tranh sức khỏe sinh sản, chứ không phải toàn bộ bức tranh. Xét nghiệm này có giá trị nhất khi giúp bác sĩ đánh giá dự trữ buồng trứng và dự đoán đáp ứng với kích thích buồng trứng, đặc biệt trong điều trị hỗ trợ sinh sản.
Ngược lại, AMH không thể một mình trả lời những câu hỏi như “Tôi có dễ mang thai không?”, “Bao lâu nữa tôi sẽ mãn kinh?” hay “Chất lượng trứng của tôi có tốt không?”. ACOG hiện không khuyến nghị sử dụng AMH để dự đoán thời điểm mãn kinh hoặc khả năng có thai trong tương lai ở phụ nữ không bị vô sinh. ACOG
Nếu đang có kế hoạch mang thai hoặc gặp khó khăn trong việc có con, chị em nên được đánh giá toàn diện thay vì chỉ thực hiện một xét nghiệm riêng lẻ. Khi tìm Xét nghiệm AMH ở Gò Vấp, điều quan trọng không chỉ là có thể lấy máu xét nghiệm mà còn là kết quả cần được bác sĩ chuyên khoa đọc và đặt trong đúng bối cảnh sức khỏe sinh sản.
Với những phụ nữ đang chuẩn bị mang thai, việc chủ động Khám thai Gò Vấp sau khi có thai cũng giúp theo dõi thai kỳ từ sớm và lựa chọn các mốc kiểm tra phù hợp.
Thông tin bài viết được đối chiếu từ American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) về vai trò của AMH và American Society for Reproductive Medicine (ASRM) về xét nghiệm, diễn giải dự trữ buồng trứng. ACOG
Ngoài ra, khuyến nghị cập nhật của European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) cũng ghi nhận AMH và AFC có độ chính xác cao trong dự đoán đáp ứng thấp hoặc cao với kích thích buồng trứng.
